Gemilerde kullanılan madeni yağlar
Bir gemide yağlama, tek bir ürünle çözülmez. Ana tahrik motorundan dümen sistemine, halat makaralarından yakıt pompalarına kadar her sistem kendi yağ tipini ister.
Bu rehber gemilerde kullanılan sekiz ana yağ grubunu; nerede kullanıldıkları ve hangi görevi üstlendikleri ile birlikte özetler.
Deniz koşulları yağdan yüksek performans, aşınmaya karşı koruma, yüksek sıcaklık dayanımı, tuzlu suya karşı direnç ve uzun ömürlü koruma bekler. Yanlış yağ seçimi sistem arızasından milyon dolarlık hasara kadar uzanan sonuçlar doğurabilir.
Gemi yağlarından beklenen özellikler
- Yüksek performans
- Aşınmaya karşı koruma
- Yüksek sıcaklık dayanımı
- Tuzlu suya karşı direnç
- Uzun ömürlü koruma
1. Ana makine yağları (main engine oils)
- Nerede kullanılır: ana tahrik motorlarında (2 zamanlı / 4 zamanlı büyük dizel motorlar).
- Görevi: sürtünmeyi azaltır.
- Görevi: aşınmayı önler.
- Görevi: motoru temiz tutar (detergent özelliği).
- Görevi: asidik yanma atıklarını nötralize eder.
- TBN (Total Base Number) yüksek olur; çünkü ağır fuel oil (HFO) kullanılır.
2. Silindir yağları (cylinder oils)
- Nerede kullanılır: 2 zamanlı büyük gemi motorlarında.
- Görevi: silindir liner ve piston koruması.
- Görevi: asit nötralizasyonu.
- Görevi: segman aşınmasını azaltma.
- Ana makine yağından ayrı sistemdir.
3. Hidrolik yağları (hydraulic oils)
- Nerede kullanılır: dümen sistemi (steering gear).
- Nerede kullanılır: vinçler.
- Nerede kullanılır: kapak sistemleri.
- Nerede kullanılır: stabilizer sistemleri.
- Görevi: güç iletimi.
- Görevi: basınç altında kararlı çalışma.
4. Dişli yağları (gear oils)
- Nerede kullanılır: şanzıman (gearbox).
- Nerede kullanılır: redüksiyon sistemleri.
- Görevi: dişlilerde aşınmayı önlemek.
- Görevi: yüksek basınca dayanmak (EP özellik).
5. Türbin yağları (turbine oils)
- Nerede kullanılır: buhar türbinleri.
- Nerede kullanılır: gaz türbinleri.
- Görevi: yatak yağlama.
- Görevi: soğutma.
- Görevi: oksidasyona karşı direnç.
6. Kompresör yağları (compressor oils)
- Nerede kullanılır: hava kompresörleri.
- Nerede kullanılır: soğutma sistemleri.
- Görevi: sürtünmeyi azaltmak.
- Görevi: karbon oluşumunu engellemek.
- Görevi: verimli ve uzun ömürlü çalışma.
7. Gres yağları (greases)
- Nerede kullanılır: rulmanlar.
- Nerede kullanılır: halat sistemleri.
- Nerede kullanılır: açık dişliler.
- Görevi: yoğun yük altında koruma.
- Görevi: suya karşı dayanım.
- Görevi: uzun süreli yağlama.
8. Yakıt sistem yağları ve özel yağlar (fuel & special oils)
- Yakıt pompası yağları
- Separatör yağları
- Isı transfer yağları
- Zincir yağları
- Kayar kızak yağları
Genel özet
- Ana makine yağı → motor
- Silindir yağı → piston ve liner
- Hidrolik yağı → dümen, vinç vb.
- Dişli yağı → şanzıman
- Türbin yağı → türbin
- Kompresör yağı → hava sistemleri
- Gres yağı → rulman ve açık sistemler
Kritik bilgi
- Yanlış viskozite → sistem arızası
- Yanlış TBN → motor aşınması
- Yanlış yağ tipi → milyon dolarlık hasar
- Doğru yağ, güvenli seyir demektir.
ISO VG – SAE dönüşüm tablosu (yaklaşık)
- ISO VG 32 — yaklaşık SAE 10
- ISO VG 46 — yaklaşık SAE 15
- ISO VG 68 — yaklaşık SAE 20
- ISO VG 100 — yaklaşık SAE 30
- ISO VG 150 — yaklaşık SAE 40
- ISO VG 220 — yaklaşık SAE 50
- ISO VG 320 — yaklaşık SAE 60
- ISO VG 460 — yaklaşık SAE 70
- Bu eşleştirme yaklaşık olup doğrudan eşdeğerlik ifade etmez.
Örnek ürün eşdeğerleri (hidrolik yağlar)
- ISO VG 32 — Shell Tellus S2 MX 32 / Mobil DTE 24 / Castrol Hyspin AWS 32
- ISO VG 46 — Shell Tellus S2 MX 46 / Mobil DTE 25 / Castrol Hyspin AWS 46
- ISO VG 68 — Shell Tellus S2 MX 68 / Mobil DTE 26 / Castrol Hyspin AWS 68
- ISO VG 100 — Shell Corena S3 R 100 / Mobil DTE 27 / Castrol Aircol PD 100
- ISO VG 220 — Shell Omala S4 GX 220 / Mobil Gear 630 / Castrol Alpha SP 220
- Üretici ve ürün serisine göre farklılık gösterebilir.
İlgili ilanlar
İlgili rehberler
Metal işleme sıvıları (bor yağı) hazırlama ve bakım rehberi
Bor yağı emülsiyonu doğru hazırlama: karışım oranları, 100 litre hazırlama tablosu, Brix ölçümü, pH takibi, günlük kontroller ve sık görülen problemler.
Otomatik şanzımanlar
Otomatik şanzıman tipleri (tork konvertörlü, CVT, DCT, AMT), ATF yağının görevleri, kritik hatalar ve ATF seçiminde dikkat edilmesi gereken beş başlık.
Varil petrol açılımı
Bir varil ham petrolden (42 galon / 159 litre) elde edilen ürünler: benzin, dizel, jet yakıtı, yağlayıcı yağlar ve petrokimyasal hammaddelerin dağılımı.